Category Archives: Outreach

FameLab: Διαδίδοντας τις επιστήμες

To FameLab είναι ένας διεθνής διαγωνισμός με στόχο τη διάδοση επιστημονικών και τεχνολογικών ιδεών. Αυτό γίνεται μέσω της ανάδειξης νέων με ταλέντο στην επικοινωνία της επιστήμης. Κάθε διαγωνιζόμενος έχει τρία λεπτά για να αναπτύξει ένα θέμα της δικής του επιλογής χωρίς τη χρήση διαφανειών, αλλά μόνο με ότι μπορεί να φέρει μαζί του ο ίδιος επάνω στη σκηνή.

Ο διαγωνισμός ξεκίνησε το 2005 στο Cheltenham Science Festival και διαδόθηκε γρήγορα, ξεφεύγοντας από τα όρια της Αγγλίας και πλέον μέσω του Βρετανικού Συμβουλίου διοργανώνεται σε πάρα πολλά μέρη στον κόσμο. O τελικός του Ελληνικού FameLab έγινε κατά τη διάρκεια του 2ου Φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας “Athens Science Festival“. Δυστυχώς δεν βρήκα περισσότερες πληροφορίες για τα αποτελέσματα.

Όσοι φτάνουν στην τελική φάση του διαγωνισμού κάθε χώρας, συμμετέχουν σε ένα masterclass σχετικό με την επικοινωνία της επιστήμης ώστε να προετοιμαστούν καλύτερα για τους τελικούς. Για τους προκριθέντες από Γαλλία, Ελβετία και CERN αυτό έγινε στις 25 και 26 Απριλίου στο CERN. To σεμινάριο από μόνο του είναι ένα εξαιρετικό βραβείο για όσους φτάνουν μέχρι αυτό το στάδιο του διαγωνισμού! Στη δική μας περίπτωση, μας μίλησαν ο Quentin Cooper, δημοσιογράφος πάνω σε θέματα επιστήμης με εκπομπή στο BBC Radio και ο Karl Byrne, παλιός συμμετέχων στο διαγωνισμό και πλέον από τους συντονιστές του. Έδωσαν πλήθος χρήσιμων συμβουλών και πραγματοποιήσαμε ασκήσεις στην αφήγηση ιστοριών, την αλληλεπίδραση με τις κάμερες, και την προετοιμασία παρουσιάσεων στα πρότυπα του FameLab.

O Quentin Cooper κατά τη διάρκεια του masterclass

O Quentin Cooper κατά τη διάρκεια του masterclass

Στις 8 Μαϊου διοργανώθηκε σε κοινή εκδήλωση ο τελικός του Ελβετικού και του CERN FameLab, καθώς το εργαστήριο συμμετέχει φέτος για πρώτη φορά σαν ξεχωριστός οργανισμός στο διαγωνισμό. Υπήρχαν 9 διαγωνιζόμενοι από Ελβετία (αν και κανένας δεν είχε την ελβετική υπηκοότητα!) και 5 διαγωνιζόμενοι απο το CERN, αναμεσά τους κι εγώ με το κουβαδάκι του φίλου μου Παναγιώτη.

Παρουσιάζοντας στο CERN FameLab

Mεγάλοι νικητές ήταν η Lillian Smestad για το CERN και ο Oskari Vinko για το Ελβετικό FameLab ο οποίοι και θα διαγωνιστούν στον τελικό του International Science Festival στο Cheltenham (good luck Lillian & Oskari!). Το κοινό εκτίμησε την επιστημονική μου προσπάθεια με τα κουβαδάκια και τον Elwood και μου έδωσε το audience award 🙂

Swiss & CERN FameLab finalists

 

Οι φωτογραφίες από το διαγωνισμό είναι copyright CERN και το πλήρες σετ υπάρχει στο CERN Document Server. Δυστυχώς λόγω τεχνικών προβλημάτων το βίντεο δεν έχει γίνει ακόμα διαθέσιμο.

Ενημέρωση 9/6/15 : Τα βίντεο ανέβηκαν!

Famelab 2015 Switzerland Winner, Oskari Vinko:

Famelab 2015 CERN Winner, Lillian Smestad:

Famelab 2015 CERN Audience Award Winner, Christos Lazaridis:

Η χλωμή, μπλε κουκκίδα

Είχαμε πρόσφατα μια συζήτηση με κάτι συναδέλφους για τον Carl Sagan. Για την τηλεοπτική σειρά Cosmos και το πόσο εξαιρετικός ήταν στο να μοιράζεται τις ιδέες της επιστήμης με τον υπόλοιπο κόσμο. Και φυσικά, φτάσαμε και στην ιστορία της παρακάτω φωτογραφίας:

Voyager 1 - Pale Blue Dot

Ο τίτλος της φωτογραφίας είναι Pale Blue Dot. Η χλωμή, μπλε κουκκίδα. Σαν φωτογραφία σε πρώτη όψη μπορεί να μη σας λέει απολυτώς τίποτα. Σαν να φωτογράφησε κάποιος το απόλυτο τίπορα με κάμερα παμπάλαιου κινητού και κάπου τρύπωσαν κάποιες φωτεινές ακτίνες. Και όμως είναι κάτι πολύ πολύ περισσότερο.

Είναι μια φωτογραφία που ελήφθη από το διαστημόπλοιο Voyager 1 στις 14 Φεβρουαρίου 1990, και ενώ αυτό βρισκόταν σε μια απόσταση 6 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων απο τη γη. Η τελεία που βρίσκεται στο μέσο της καφέ λωρίδας στα δεξιά της φωτογραφίας είναι ο πλανήτης μας φωτογραφημένος εκτός των ορίων του ηλιακού μας συστήματος. Στην παραπάνω φωτογραφία έχει μέγεθος 0.12 pixel όλο κι όλο. Η φωτογραφία συνοδεύεται από ένα υπέροχο κείμενο του Sagan, το οποίο στο βίντεο πιο κάτω μπορείτε και να τον ακούσετε να το αφηγείται με το δικό του, μοναδικό τρόπο.

Look again at that dot. That’s here. That’s home. That’s us. On it everyone you love, everyone you know, everyone you ever heard of, every human being who ever was, lived out their lives. The aggregate of our joy and suffering, thousands of confident religions, ideologies, and economic doctrines, every hunter and forager, every hero and coward, every creator and destroyer of civilization, every king and peasant, every young couple in love, every mother and father, hopeful child, inventor and explorer, every teacher of morals, every corrupt politician, every “superstar,” every “supreme leader,” every saint and sinner in the history of our species lived there–on a mote of dust suspended in a sunbeam.

The Earth is a very small stage in a vast cosmic arena. Think of the rivers of blood spilled by all those generals and emperors so that, in glory and triumph, they could become the momentary masters of a fraction of a dot. Think of the endless cruelties visited by the inhabitants of one corner of this pixel on the scarcely distinguishable inhabitants of some other corner, how frequent their misunderstandings, how eager they are to kill one another, how fervent their hatreds.

Our posturings, our imagined self-importance, the delusion that we have some privileged position in the Universe, are challenged by this point of pale light. Our planet is a lonely speck in the great enveloping cosmic dark. In our obscurity, in all this vastness, there is no hint that help will come from elsewhere to save us from ourselves.

The Earth is the only world known so far to harbor life. There is nowhere else, at least in the near future, to which our species could migrate. Visit, yes. Settle, not yet. Like it or not, for the moment the Earth is where we make our stand.

It has been said that astronomy is a humbling and character-building experience. There is perhaps no better demonstration of the folly of human conceits than this distant image of our tiny world. To me, it underscores our responsibility to deal more kindly with one another, and to preserve and cherish the pale blue dot, the only home we’ve ever known.

Carl Sagan, Pale Blue Dot, 1994

Posters για το πείραμα CMS του CERN στα Ελληνικά

Το ενδιαφέρον των Ελληνικών σχολείων αλλά και γενικά του Ελληνικού κοινού για το CERN είναι από τα υψηλότερα ανάμεσα στα κράτη-μέλη του οργανισμού, και γίνεται μια προσπαθειά από αρκετούς συναδέλφους εδώ να μεταφέρουμε όσο καλύτερα μπορούμε τα όσα συμβαίνουν εδώ σε όσους ενδιαφέρονται. Όχι μόνο μέσω ξεναγήσεων σε όσους έχουν τη δυνατότητα να μας επισκευτούν στο εργαστήριο, αλλά και μέσω ομιλιών στην Ελλάδα, ή δίνοντας ελεύθερα δεδομένα και προγράμματα για την ανάλυσή τους και μέσω εικονικών ξεναγήσεων στα πειράματα.

Από σήμερα, υπάρχουν μεταφρασμένα στα Ελληνικά και μια σειρά από poster που περιγράφουν τον ανιχνευτή CMS, τα διάφορα υπο-συστήματά του καθώς και τη φυσική που μελετάμε με τη βοήθειά του. Στον παραπάνω σύνδεσμο υπάρχει το PDF με όλα τα poster σε υψηλή ανάλυση ώστε να μπορούν να εκτυπωθούν σε Α0. Επιγραμματικά, μπορείτε να τα μελετήσετε παρακάτω. Αν έχετε σχόλια πάνω στη μετάφραση, θα χαρώ πολύ να τα διαβάσω στο: christos.lazaridis (at) gmail.com

Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω φίλους και συναδέλφους που βοήθησαν κατά την προετοιμασία, διαβάζοντας τις πρώτες εκδόσεις και προσφέροντας τα πολύτιμα σχόλιά και τις διορθώσεις τους. Ό,τι λάθη έχουν ξεφύγει είναι δικά μου.

* thanks to Marzena and Salvador for their help and commitment to make this happen!

Ανιχνευτής CMS

Ανιχνευτής CMS

Ανιχνευτής CMS - Υπεραγώγιμο Σωληνοειδές

Ανιχνευτής CMS – Υπεραγώγιμο Σωληνοειδές

Ανιχνευτής CMS - Καταγραφέας Τροχιών

Ανιχνευτής CMS – Καταγραφέας Τροχιών

Ανιχνευτής CMS - Ηλεκτρομαγνητικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS – Ηλεκτρομαγνητικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS - Αδρονικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS – Αδρονικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS - Σύστημα Μιονίων

Ανιχνευτής CMS – Σύστημα Μιονίων

Ανιχνευτής CMS - Σύστημα Σκανδαλισμού και Λήψης Δεδομένων

Ανιχνευτής CMS – Σύστημα Σκανδαλισμού και Λήψης Δεδομένων

Ανιχνευτής CMS - Μια Παγκόσμια Περιπέτεια

Ανιχνευτής CMS – Μια Παγκόσμια Περιπέτεια

Ανιχνευτής CMS - Κατασκευή

Ανιχνευτής CMS – Κατασκευή

Ανιχνευτής CMS - Υπόγεια Εγκατάσταση

Ανιχνευτής CMS – Υπόγεια Εγκατάσταση

Ανιχνευτής CMS - Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS – Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS - Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS – Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS - Φυσική

Ανιχνευτής CMS – Φυσική

Ανιχνευτής CMS - Φυσική

Ανιχνευτής CMS – Φυσική

Δεδομένα του CMS από τις συγκρούσεις του LHC διαθέσιμα υπό άδεια Creative Commons!

To CMS σήμερα δημοσιοποίησε υπό ελεύθερη μορφή μέρος των δεδομένων που έχει συλλέξει ο ανιχνευτής από τις συγκρούσεις των δεσμών πρωτονίων του LHC υπό άδεια Creative Commons CC0!

Τα δεδομένα, αλλά και εργαλεία με οδηγίες για το πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν, υπάρχουν στη σελίδα http://opendata.cern.ch/.

Σε πρώτη ευκαιρία μόλις βρω το χρόνο να κοιτάξω τα δεδομένα και τα εργαλεία, θα ετοιμάσω και παραδείγματα για το τι ωραία πράγματα μπορούμε να κάνουμε με αυτά… μείνετε συντονισμένοι 🙂

Η περίληψη της ανακοίνωσης:
The Compact Muon Solenoid (CMS) Collaboration at CERN is excited to announce the public release of the first batch of high-level, analysable and open data from the Large Hadron Collider (LHC), recorded by the CMS detector. The datasets are being released into the public domain under the Creative Commons CC0 waiver, in keeping with CMS’s commitment to data preservation and open data. “We have a duty to society to do so,” says Tiziano Camporesi, CMS Spokesperson. “The scientific knowledge we produce is for everyone to share and we hope educational tools built on top of our data will inspire the next generation of scientists.”

Επίσης, μπορείτε να διαβάσετε το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης, καθώς και το δελτίο τύπου του CERN.

Μιόνιο που έχει ανιχνευθεί από το CMS -- και τώρα μπορείτε να το δείτε και μόνοι σας!

Μιόνιο που έχει ανιχνευθεί από το CMS — και τώρα μπορείτε να το δείτε και μόνοι σας!

Διαγωνισμός του CERN για σχολεία

Beamline For Schools

Πριν από μερικούς μήνες δίναμε συγχαρητήρια στην ομάδα «Σύντροφοι του Οδυσσέα» της Βαρβακείου σχολής για την επιτυχία τους να κερδίσουν στο διαγωνισμό Beamline For Schools του CERN. Σήμερα το CERN ανακοίνωσε τη διεξαγωγή του για το 2015.

Το έπαθλο; Ίδιο με το φετινό: η δυνατότητα να έρθει μια ομάδα μαθητών εδώ και να διεξάγει το δικό της πείραμα χρησιμοποιώντας μια από τις δέσμες σωματιδίων από τους επιταχυντές του εργαστηρίου!

Ο διαγωνισμός είναι ανοιχτός σε ομάδες μέχρι και 30 μαθητών άνω των 16 ετών, εννέα από τους οποίους, αν κερδίσει η ομάδα τους, θα έρθουν στο CERN για να στήσουν και να κάνουν τα πειράματά τους. Οι ομάδες μπορούν να αποτελούνται είτε από ένα, είτε από περισσότερα του ενός συνεργαζόμενα σχολεία. Το πρώτο βήμα είναι να εγγραφείτε! Περισσότερες πληροφορίες για το διαγωνισμό και τον τρόπο συμμετοχής υπάρχουν διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του.

Ημερομηνίες-κλειδιά είναι η 31η Ιανουαρίου 2015 που είναι η διορία για την δήλωση συμμετοχών και η 31η Μαρτίου 2015 που είναι η διορία για την υποβολή των προτάσεων. Για το δεύτερο βήμα χρειάζεται ένα γραπτό κείμενο, καθώς και ένα μονόλεπτο βιντεάκι που να περιγράφεται το πείραμα όπως παραδείγματος χάριν το παρακάτω από την Ελληνική ομάδα που κέρδισε το 2014. Επίσης, για την ενημέρωση όλων, η ομάδα του διαγωνισμού θα διεξάγει ένα Google+ hangout στα Αγγλικά στις 4 Δεκεμβρίου 2014 στις 6μμ ώρα Ελλάδας στο κανάλι του CERN στο YouTube. Σε αυτό, ερευνητές του CERN καθώς και οι “Σύντροφοι του Οδυσσέα” του Βαρβακείου  θα μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματά σας. Το περσινό ενημερωτικό βιντεάκι υπάρχει εδώ.

Δείτε και τι ωραία που πέρασαν οι φετινοί νικητές όταν ήρθαν στο εργαστήριο!

άντε στρωθείτε! και καλή επιτυχία!

update: και επειδή τα άκουσα λίγο από φίλους και συναδέλφους, να προσθέσω ότι το Beamline for Schools είναι ένα από τα πολλά και ενδιαφέροντα projects με τα οποία ασχολείται το Development Office του CERN το οποίο πρόσφατα εγκαινίασε και τη σελίδα Giving to CERN, ώστε να μπορεί το CERN να προσφέρει περισσότερα πίσω στην κοινωνία… 🙂